Tiểu phẩm:
LÁ PHIẾU KHÔNG GỬI GẮM
* CHỦ ĐỀ: Tôn trọng và thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ bầu cử của mỗi công dân - mỗi người tự mình bỏ phiếu, không bầu thay, không bầu cho có.
* NHÂN VẬT:
- Ông Tư Ngọ - 75 tuổi - Lão nông (tiến bộ, có uy tín trong gia đình)
- Ông Hai Ngưu - 55 tuổi - Nông dân (thờ ơ, quan niệm “đi bầu cho có lệ”)
- Bà Hai Ngưu - 53 tuổi - Nội trợ (tư tưởng tiến bộ)
- Út Vàng - 25 tuổi - Đoàn viên Thanh niên ấp (con gái ông, bà Hai)
- Bà Sáu - 50 tuổi - Nội trợ (em ruột ông Hai - thờ ơ với bầu cử)
- Trí - 30 tuổi - Công chức Văn hoá - Xã hội xã (con bà Sáu).
NỘI DUNG KỊCH
(Bối cảnh: miền Tây - không khí gia đình trước ngày bầu cử)
(Trước sân nhà ông Hai Ngưu. Ông Hai ngồi vá lưới cá, miệng ngậm điếu thuốc. Bà Hai đang lựa rau. Út Vàng loay hoay với các tờ rơi, tài liệu bầu cử…)
- Bà Sáu (đi qua nói lớn): Trời ơi, mấy bữa nay sao ấp mình treo cờ dữ thần luôn…chắc có lễ lộc gì lớn lắm hả?…
- Út Vàng: Dạ, chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đó cô Sáu. Sự kiện lớn của cả nước mà cô!
- Ông Hai Ngưu (khịt mũi, không nhìn lên): Lớn nhỏ gì thì cũng tới ngày đó thôi. Treo cờ cho vui chớ có làm cho dân làm ruộng, làm vườn khá hơn đâu!
- Bà Hai Ngưu (quay qua ông Hai): Ông nói nghe lạ à nghen. Bầu cử là chuyện của dân mình chớ đâu phải chuyện cho vui!
- Ông Hai Ngưu (cười mỉa): Thì tôi có nói không cho bầu đâu. Nhưng đi cho có là được rồi. Một người đại diện cho cả nhà gom phiếu lại đi bầu là được rồi, đi chi cho đông bỏ công ăn, chuyện làm…
- Út Vàng (ngạc nhiên): Ba nói sao? “Đại diện cho cả nhà” là sao ba?
- Ông Hai Ngưu (thản nhiên): Thì tới ngày đó…tao đi bầu, má mầy ở nhà lo cơm nước; ông Nội mày lớn tuổi rồi đi lại bất tiện, còn cô Sáu không rành chữ nghĩa thì ở nhà cho khoẻ.
- Bà Sáu (hưởng ứng): Ờ, tui ở nhà coi cháu được rồi. Bầu bán mấy chuyện đó… tui đâu rành!
- Bà Hai Ngưu: Hai người nói vậy sao được? Vì mỗi người một ý, đi bầu để chọn ra người đại biểu tài - đức, xứng đáng để đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mình chớ?
- Ông Hai Ngưu (gạt đi): Ý nào cũng vậy thôi. Ai đậu, ai rớt thì cũng do cấp trên sắp xếp hết rồi!
- Út Vàng: Ba nghĩ vậy là… chưa đúng đâu ba! Con đi sinh hoạt Đoàn, được mấy anh, chị tuyên truyền: Bầu cử là quyền cơ bản của công dân. Do đó mỗi công dân phải thể hiện quyền và nghĩa vụ của mình.
- Ông Hai Ngưu: Tụi trẻ tụi bây học lý thuyết nhiều quá!
- Bà Sáu: Anh Hai nói đúng đó! Trước giờ tao có đi bầu bán gì đâu, vẫn làm ăn bình thường thôi!
- Ông Tư Ngọ (về nghe - lên tiếng): Ủa, tụi bây đang bàn chuyện gì mà nghe sôi nổi dữ vậy?
- Bà Hai Ngưu: Dạ, anh Hai với cô Sáu nói tới ngày bầu cử, mỗi người không cần phải đi bầu…ổng nói tới ngày đó ổng sẽ đại diện cho cả nhà đi bầu đó ba!
- Ông Tư Ngọ (nhìn ông Hai): Hai Ngưu… mầy nói thiệt hả Hai?
- Ông Hai Ngưu (bối rối chút): Thì… vậy cho tiện thôi mà ba!
- Ông Tư Ngọ: Tiện cho gia đình, nhưng làm vậy là tướt đi cái quyền công dân của mọi người đó!
- Út Vàng: Ba à, quyền công dân của các thành viên trong gia đình phải nên trân trọng…ba và cô Sáu nên suy nghĩ lại.
- Bà Sáu: Thôi… để tới đó coi sao đã. Nói nhiều mệt quá!
- Ông Hai Ngưu: Quyền với nghĩa vụ… nghe lớn chuyện ghê!
- Ông Tư Ngọ: Chuyện lớn hay nhỏ, để hồi nữa nói tiếp. Nhưng tao nói trước nghen: Lá phiếu không phải món đồ gửi gắm giùm nhau được đâu!
- Ông Hai Ngưu (châm điếu thuốc, giọng gắt hơn): Con nói thiệt nghen, bầu cử mấy chục năm nay rồi, có thấy cuộc sống khá hơn nhiêu đâu? Mỗi lần đi bầu là mất buổi làm ăn…
- Út Vàng: Ba à, gia đình mình mặc dù chưa giàu có, nhưng cũ đủ ăn, đủ xài;…còn quyền công dân không phải muốn bỏ là bỏ. Không đi bầu, không tự quyết thì lấy gì đòi hỏi chính quyền lo cho dân hả ba?
- Bà Sáu: Nói nghe hay dữ, nhưng mấy chuyện đó xa vời lắm bây ơi!
- Ông Tư Ngọ: Xa hay gần là do mình nghĩ. Nếu tụi bây không đi bầu thì khác gì tự gạt mình ra ngoài chuyện chung của đất nước.
- Ông Hai Ngưu: Con nói thiệt…Danh sách ứng cử ai trúng ai rớt, Nhà nước lo hết rồi! Mình bầu hay không cũng vậy thôi ba ơi!
- Ông Tư Ngọ (nổi nóng): Bây dựa vào đâu mà nói vậy hả?
- Ông Hai Ngưu: Thì…con… nghĩ vậy thôi!
- Ông Tư: Còn con Sáu thì sao?
- Bà Sáu: Con…con cũng giống như anh Hai.
- Ông Tư Ngọ: Suy nghĩ của hai đứa bây là suy nghĩ tiêu cực, bậy bạ và không có cơ sở. Biết thì nói còn không biết thì thôi!
(Không khí căng thẳng…Trí về đúng lúc)
- Trí: Ông Ngoại nói đúng! Má với cậu Hai nghĩ vậy là hiểu sai bản chất bầu cử rồi!
- Bà Sáu (ngạc nhiên): Ủa Trí, con về hồi nào vậy?
- Trí: Con vừa họp tuyên truyền bầu cử ở xã về, nghe hai người nói vậy là con không đồng ý rồi.
- Ông Hai Ngưu (nhướng mày): Bây không đồng ý chỗ nào?
- Trí: Danh sách ứng cử là do cử tri giới thiệu, hiệp thương, chớ không phải muốn cho ai trúng là trúng. Vì lá phiếu của mỗi người quyết định kết quả, không phải hình thức đâu!
- Ông Hai Ngưu (cười khẩy): Nghe lý thuyết hoài, mệt!
- Út Vàng (chen vào): Ba à, Luật Bầu cử còn quy định rõ: Mỗi cử tri chỉ được bỏ một phiếu cho mình, không ai được bầu thay.
- Bà Sáu (giật mình): Ủa, vậy là… ông Hai bầu giùm tui là không được hả?
- Trí: Dạ, không được đâu má. Đi bầu thay là vi phạm nguyên tắc bầu cử.
- Ông Hai Ngưu: Tui bầu giùm người nhà, có hại ai đâu?
- Ông Tư Ngọ: Có đó! Mầy xâm phạm quyền công dân của người khác, dù là người thân đó Hai Ngưu!
- Bà Hai Ngưu (nãy giờ đem rổ rau ra sau - bước ra lên tiếng): Ông có biết tui buồn cỡ nào không? Tui đi làm, đi chợ, nuôi con… Mà tới quyền công dân của tui ông cũng muốn tước bỏ luôn sao?
- Ông Hai Ngưu: Bà nói quá!...
- Trí: Chưa hết đâu cậu Hai. Khi bầu cử, nếu phiếu bầu mà gạch ẩu, ghi bậy, hoặc khoanh không đúng số người…thì Phiếu đó bị coi là không hợp lệ!
- Út Vàng: Không hợp lệ nghĩa là coi như mình tự bỏ quyền của mình đó ba!
- Ông Hai Ngưu: Phiếu không hợp lệ là sao?
- Út Vàng: Dạ, những phiếu bầu cử không hợp lệ là:
- Phiếu không theo mẫu quy định do Tổ bầu cử phát ra;
- Phiếu không có dấu của Tổ bầu cử;
- Phiếu để số người được bầu nhiều hơn số lượng đại biểu được bầu đã ấn định cho đơn vị bầu cử;
- Phiếu gạch xóa hết tên của tất cả những người ứng cử; phiếu ghi thêm tên người ngoài danh sách những người ứng cử hoặc phiếu có ghi thêm nội dung khác.
Trong quá trình kiểm phiếu, nếu phát hiện có phiếu bầu cử được cho là không hợp lệ thì Tổ trưởng Tổ bầu cử đưa ra để toàn Tổ xem xét, quyết định. Tổ bầu cử không được gạch xóa hoặc sửa các tên, nội dung ghi trên phiếu bầu.
- Trí: Tổ trưởng Tổ bầu cử đưa ra để toàn Tổ xem xét đối với các phiếu bầu được xác định là phiếu bầu không hợp lệ trong các trường hợp sau đây:
- Phiếu có ghi thêm nội dung khác hoặc bị đánh dấu trên phiếu bầu;
- Phiếu mà việc gạch tên đè lên hàng chữ họ và tên của người ứng cử quá mờ không thể nhận biết rõ ràng;
- Phiếu bị hư, hỏng dẫn đến việc không thể xác định chính xác việc bầu cho những người ứng cử có ghi tên trên phiếu bầu:
- Các trường hợp khác do Tổ trưởng Tổ bầu cử đề xuất.
- Bà Sáu: Còn phiếu hợp lệ là sao bây?
- Út Vàng: Thưa cô Sáu!... Phiếu bầu cử hợp lệ là phiếu phải đáp ứng tất cả các yêu cầu sau đây:
- Phiếu do Tổ bầu cử phát ra và có dấu của Tổ bầu cử.
- Phiếu bầu đủ số lượng đại biểu hoặc bầu ít hơn số lượng đại biểu được bầu đã ấn định cho đơn vị bầu cử.
- Phiếu không ghi thêm tên người ngoài danh sách những người ứng cử hoặc phiếu không có ghi thêm nội dung khác.
- Trí: Thành viên Tổ bầu cử hướng dẫn cụ thể cử tri cách thức bỏ phiếu để bảo đảm phiếu bầu cử hợp lệ. Theo các hướng dẫn tại Thông tư số 21/2025/TT-BNV của Bộ Nội vụ và hướng dẫn của Hội đồng bầu cử quốc gia, nếu cử tri không tín nhiệm người ứng cử nào (không bầu cho người có tên trong phiếu bầu cử) thì gạch ngang cả họ và tên người ứng cử đó (gạch đè lên cả hàng chữ họ và tên người ứng cử): không được khoanh tròn: không được đánh dấu trên phiếu bầu: không được viết thêm, không được ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử vào phiếu bầu: không bầu (không để lại) quá số đại biểu được ấn định trong phiếu bầu: không gạch tất cả người ứng cử trong phiếu bầu; không để nguyên phiếu bầu (không gạch bất kỳ tên người ứng cử nào) đối với phiếu bầu có số dư người ứng cử.
- Út Vàng: Trường hợp phiếu bầu gạch chéo, gạch xiên, gạch dọc hoặc gạch ngang nhưng gạch hết tất cả hàng chữ họ và tên của người ứng cử thì được tính là phiếu không bầu cho ứng cử viên đó. Trường hợp cử tri không gạch cả hàng chữ họ và tên (chi gạch họ hoặc gạch tên đệm hoặc tên) của người ứng cử hoặc chỉ khoanh tròn, gạch dưới, gạch trên hàng chữ họ và tên của người ứng cử thì phiếu đó vẫn được tính là phiếu bầu cho người ứng cử đó.
- Trí: Trường hợp trong phiếu bầu cử mà người ứng cử vừa có tên khai sinh, vừa có tên thường gọi hoặc có chức vị, pháp danh, pháp hiệu theo tôn giáo, nếu cử tri chỉ gạch một dòng họ và tên khai sinh hoặc họ và tên thường gọi (chỉ gạch một dòng họ và tên khai sinh hoặc chức vị, pháp danh, pháp hiệu đối với chức sắc tôn giáo) thì phiếu bầu đó được tính là phiếu không bầu cho người ứng cử đó.
- Bà Hai Ngưu: Hai anh em thằng Trí với con Út Vàng giải thích rõ ràng như vậy hai anh em ông thông chưa?
- Ông Hai Ngưu: Thông thì có thông nhưng chưa chắc lắm!
- Bà Sáu: Em cũng như anh Hai vậy á.
- Ông Tư Ngọ: Có gì khó khăn đâu, đến ngày diễn ra bầu cử các cháu trong Tổ đông lắm, cái nào không biết thì hỏi, tụi nhỏ nhiệt tình và giỏi lắm, hai anh em bây lo gì.
- Ông Hai Ngưu: Ngày bầu cử chính thức là ngày nào vậy ta?
- Ông Tư Ngọ: Thiệt tao bó tay mầy luôn đó Hai Ngưu. Nói cho ba con nghe đi Út Vàng.
- Út Vàng: Dạ ông Nội!... Ba ơi!...Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031 được ấn định vào Chủ Nhật, ngày 15 tháng 3 năm 2026. Đây là sự kiện chính trị quan trọng diễn ra trên phạm vi toàn quốc, với thời gian bỏ phiếu thường từ 7 giờ sáng đến 7 giờ tối cùng ngày.
- Trí: Tùy tình hình địa phương, Tổ bầu cử có thể quyết định cho bắt đầu việc bỏ phiếu sớm hơn nhưng không được trước 05 giờ sáng hoặc kết thúc muộn hơn nhưng không được quá 09 giờ tối cùng ngày.
- Ông Hai Ngưu: Được, tới ngày Chủ Nhật, ngày 15 tháng 3 năm 2026, tôi sẽ làm tròn nghĩa vụ công dân của mình!
- Bà Sáu: Tôi cũng vậy luôn!
- Mọi người (vỗ tay): Hoan hô!!!
- Ông Tư Ngọ (nói lớn): MỖI CỬ TRI - MỘT LÁ PHIẾU - MỘT TRÁCH NHIỆM!
- Ông Hai Ngưu: “ĐI BẦU ĐẦY ĐỦ,…
- Bà Sáu: BỎ PHIẾU ĐÚNG LUẬT,…
- Bà Hai Ngưu: LÀ QUYỀN, LÀ NGHĨA VỤ,…
- Út Vàng: LÀ NIỀM TỰ HÀO (cùng nói) CỦA MỖI CÔNG DÂN”!
(Âm thanh vang vọng ca khúc chào mừng Bầu cử vang lên)
- HẾT -
